مىدانيم كه آثار فارسى مجلسى از همان آغاز رواج بسيار يافت . مير محمّد صالح خاتونآبادى ، داماد و شاگرد علَّامهء مجلسى ، اندكى پس از درگذشت وى در بارهء تأثير نگاشته‌هاى فارسى مجلسى مىنويسد : « اين نوشته‌ها مايهء راهيابى بيشتر مردم عوام شده و كمتر خانه اى در شهرهاى شيعه نشين وجود دارد كه نگاشته اى از آثار فارسى مجلسى در آن نباشد » « 48 » همين رواج فراوان آثار فارسى مجلسى - كه تا روزگار ما نيز ادامه يافته است - سبب شده ، برخى در اين باب مبالغه و غلو پيشه كنند و في المثل بگويند كه وقتى علَّامه كتاب حقّ اليقين را نوشت و آن كتاب انتشار يافت و به ولايت شامات رسيد ، هفتاد هزار نفر از سنّيان شيعه شدند ! « 49 » آنچه مسلَّم است اين كه آثار فارسى مردى چون مجلسى ، با توجّه به شأن علمى و پايگاه اجتماعى و سياسى و مكانت دينى آن بزرگوار ، از همان آغاز مورد توجّه قرار مىگيرد و - آن گونه كه در سخن مير محمّد صالح خاتونآبادى آمد - چنين هم شده و تا روزگار ما عموم مردم ، از خواصّ و عوام ، از آثار او در زمينهء باورها ، آداب و سنن و تاريخ دين بهره ور مىشوند . اگر چه غايت فضل اين علَّامهء بىمانند از نگارشهاى فارسى وى هويدا نمىشود ، شكَّى نيست كه آثار او - بويژه به سبب بهره مندى بسيار از مضامين اخبار و احاديث ، در زمرهء غنىترين نگارشهاى دينى شيعه به فارسىاند . بايد اذعان كرد كه در اين سيصد و اندى كه از درگذشت مجلسى گذشته است ، عالم و عامى بر سر خوان دانش او نشسته‌اند ، و آثار وى - به تازى و پارسى - همواره محلّ عنايت و رجوع و استفاده بوده است . نگارشهاى فارسى علَّامهء مجلسى بر ميراث مكتوب پس از خود حتّى در حوزهء زبان عربى ، اثر فراوان گذاشته است . بىگمان زاد العماد در پيدائى مفاتيح الجنان حاج شيخ عبّاس قمى ( ره ) تأثيرگذار بوده و سپهر ، مؤلَّف ناسخ التّواريخ ، از حيوة القلوب ( / حيات القلوب ) اثر پذيرفته است . جلاء العيون بر آثار پس از خود سايه افكنده ؛ چنان كه مرحوم حاج شيخ عبّاس قمى در منتهى الآمال به نقل بخشهائى از آن ، بىهيچ دخل و تصرّف دست مىيازد . اين اثر به زبان اردو و عربى

--> « 48 » علَّامهء مجلسى ، حسن طارمى ، انتشارات طرح نو ، چ 1 ، ص 95 . « 49 » در بارهء اين قول ، نگر : همان ، همان ص .